‫ اخبار

چگونه در شبکه‌های اجتماعی، حریم خصوصی خود را حفظ کنیم؟ (۲)

مطالعه سیاست‌های حریم خصوصی

استفاده از شبکه‌های اجتماعی یکی از فعالیت‌های روزمره بسیاری از ما محسوب می‌شود؛ چراکه طیف وسیع خدمات جذاب و متنوع که این شبکه‌ها ارائه کرده‌اند، هر کاربر اینترنتی را به استفاده از آن‌ها ترغیب می‌کند. با این حال، توجه به امنیت اطلاعات شخصی و حریم خصوصی، موضوعی است که هر کاربر باید در هنگام ورود به یک شبکه اجتماعی و استفاده از خدمات، آن را مدنظر قرار داده و از حفظ امنیت و حریم خصوصی خود اطمینان حاصل کند.

مطالعه سیاست‌های حریم خصوصی

یکی از مهم‌ترین و اصلی‌ترین منابعی که باید پیش از ورود به یک شبکه اجتماعی، آن را مطالعه و بررسی کنیم، سیاست‌های حفظ حریم خصوصی کاربران است. پیش از ثبت‌نام در یک شبکه اجتماعی، سیاست‌های حریم خصوصی کاربران آن را مطالعه کرده و بدانید با اطلاعاتی که شما از خود در این شبکه منتشر خواهید کرد، چگونه رفتار می‌شود و این اطلاعات به دست چه کسانی خواهد رسید. به این ترتیب می‌توانید در زمان استفاده از شبکه، با خیالی آسوده مطالب موردنظر خود را منتشر کنید.

با توجه به نیازمندی‌های قانونی و شفافیت و صراحتی که لازم است در سیاست حریم خصوصی اکثر شبکه‌های اجتماعی رعایت شود، معمولا این سیاست‌ها به صورت متن‌های طولانی هستند. با این وجود، مطالعه آن‌ها لازم است و اکیدا به کلیه کاربران توصیه می‌شود. در ادامه این آگاهی‌رسان به ذکر مهم‌ترین سرفصل‌هایی که باید در مطالعه یک سیاست حریم خصوصی مدنظر داشت می‌پردازیم.

مطالعه سیاست‌های حریم خصوصی

1. نحوه جمع‌آوری و ذخیره‌سازی داده‌ها

مطالعه سیاست‌های حریم خصوصییکی از مهم‌تریم موضوعاتی که یک سیاست حریم خصوصی باید به آن پرداخته باشد، نحوه جمع‌آوری داده از کاربران و چگونگی ذخیره‌سازی آن‌هاست. در یک سیاست مناسب، باید به وضوح بیان شده باشد که از کدام فعالیت کاربران، به صورت مستقیم یا غیرمستقیم داده استخراج شده و جمع‌آوری می‌شود. برخی از انواع داده‌هایی که ممکن است یک شبکه‌های اجتماعی از کاربران خود استخراج کرده و ذخیره کند به شرح زیر است:

  • داده‌هایی که کاربران به صورت مستقیم منتشر می‌کنند (نظیر پیام‌ها، تصاویر و غیره)
  • اطلاعات زمینه‌ای که در کنار محتوای اصلی ارسال و جمع‌آوری می‌شود (برچسب‌های مکانی، کوکی‌ها و غیره)
  • داده‌هایی که از فعالیت‌های کاربران (نظیر روابطی که کاربران با هم دارند) به دست می‌آید
  • اطلاعات ارتباطی کاربران (نظیر آدرس IP، مدل و شناسه دستگاه‌های ارتباطی و غیره)

هریک از این دسته‌ها ممکن است برای یک کاربر، به صورت خاص حائز اهمیت بوده و کاربر به هر دلیلی، علاقه نداشته باشد که این‌گونه اطلاعات را در اختیار کسی قرار دهد؛ حتی اگر با هدف بهبود خدمت‌رسانی به خود او باشد. در این صورت وی باید ضمن مطالعه دقیق این بخش از سیاست حریم خصوصی شبکه اجتماعی، اطمینان حاصل کند که اطلاعات موردنظر، جزو اطلاعاتی که شبکه اجتماعی آن‌ها را جمع‌آوری می‌کند است یا خیر؟

2. چگونگی اشتراک داده‌ها با دیگران

مطالعه سیاست‌های حریم خصوصی

سازمان متولی شبکه اجتماعی، علاوه بر آن‌که خود، داده‌های کاربران را جمع‌آوری کرده و از آن‌ها استفاده می‌کند، ممکن است مجموعه‌ای از داده‌ها را به صورت‌های مختلفی در اختیار دیگران نیز قرار دهد. این کار، عمدتا با هدف دسترسی شرکت‌های همکار یا مشتری شبکه اجتماعی برای ارائه سرویس‌های متنوع‌تر و اختصاصی‌تر انجام می‌شود؛ با این حال، ممکن است بخواهید بدانید که اطلاعات شما علاوه بر شبکه اجتماعی، در اختیار چه شرکت‌های دیگری قرار می‌گیرد. در این صورت به سراغ این بخش از سیاست حریم خصوصی رفته و آن را به دقت مطالعه نمایید. موارد زیر، برخی از نمونه‌هایی هستند که ممکن است اطلاعات کاربران شبکه‌های اجتماعی با آن‌ها به اشتراک گذاشته شود.

  • شرکت‌های شخص سومی که به عنوان همکار متولی شبکه اجتماعی، بخشی از سرویس‌های آن را فراهم می‌کنند.
  • مؤسسات تبلیغاتی که با دریافت اطلاعات کاربران شبکه‌های اجتماعی، به آن‌ها تبلیغات تخصصی ارائه می‌کنند.
  • موسسات تحقیقاتی و دولتی که از این داده‌ها برای تحلیل‌های آماری و اجتماعی مبتنی بر داده‌های
    فوق وسیع (Big Data) استفاده می‌کنند.

نکته مهم دیگری که در این خصوص مطرح می‌شود، سطح اطلاعاتی است که شبکه اجتماعی با دیگران به اشتراک می‌گذارد. برای مثال، ممکن است برخی از اطلاعاتی که به اشتراک گذاشته‌می‌شوند، ابتدا بی‌نام‌سازی (Anonymize) شوند؛ به این معنی که مشخصات فردی کاربر از آن‌ها حذف شود، به گونه‌ای که مشخص نباشد این اطلاعات متعلق به چه کسی است. در یک سیاست شفاف حریم خصوصی، باید به صورت واضح بیان شده باشد که داده‌ها به کدام دسته از همکاران به صورت کامل ارسال می‌شود و اطلاعات ارسالی برای کدام‌یک از همکاران بی‌نام‌سازی می‌شوند.

3. فرآیند پردازش داده‌ها

مطالعه سیاست‌های حریم خصوصی

داده‌های جمع‌آوری‌شده از کاربران برای اهداف موردنظر شبکه اجتماعی و همکاران وی، مورد پردازش قرار گرفته و از میان آن، اطلاعات و الگوهای لازم استخراج می‌شود. در سیاست حریم خصوصی باید بیان شود که اطلاعات کاربران به چه صورتی پردازش شده و برای چه اهدافی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

ارائه خدمات به کاربران، محاسبات و آزمون‌های پژوهشی بر روی داده‌ها، پای‌بندی به قانون و همکاری با مراجع قانونی و قضایی، از جمله دلایلی هستند که امکان دارد یک شبکه اجتماعی را به سمت پردازش اطلاعات کاربران خود سوق دهد. ذکر این‌گونه موارد در یک سیاست حریم خصوصی، موجب شفافیت و صراحت آن می‌شود.

4.حقوق کنترل و دسترسی افراد به داده‌ها

مطالعه سیاست‌های حریم خصوصی

حجم وسیعی از اطلاعات در هر شبکه اجتماعی وجود دارد که توسط تعداد زیادی کاربر تولید شده و به اشتراک گذاشته می‌شود. مسئله مهمی که در چنین شرایطی مطرح می‌شود، آن است که این تعداد کاربر، چه حقوقی برای دسترسی به این حجم از محتوا دارند. مسلما دسترسی آزاد تمامی کاربران به محتواهای یکدیگر، ناقض حریم خصوصی آن‌هاست؛ لذا باید در سیاست حریم خصوصی مشخص شود که شبکه اجتماعی چه تصمیمی در راستای محدودسازی دسترسی کاربران به محتواهای غیرمرتبط با آن‌ها اخذ کرده است. در ذیل، فهرستی از پرسش‌های مهم در این حوزه که سیاست حریم خصوصی باید به آن‌ها پاسخ شفاف و روشنی داده باشد، ذکر شده است:

  • «صاحب» یک محتوا کیست؟
  • صاحب هر محتوا چه حقوقی در راستای کنترل و دسترسی به آن دارد؟
  • دیگران چه دسترسی‌هایی به محتوای یک کاربر دارند؟
  • کاربر چه اختیاراتی در محدودکردن دسترسی دیگران به محتواهای خود دارد؟
  • در صورتی که در یک محتوا، نام و نشانی از چندین کاربر وجود داشته باشد، هریک از آنان چه اختیاراتی در زمینه مدیریت و کنترل آن محتوا خواهند داشت؟
  • امکان و فرآیند حذف محتوا از شبکه اجتماعی چگونه است؟

موضوعاتی که در این دسته جای می‌گیرند، برای طیف وسیعی از کاربران، مهم‌ترین موضوعات و چالش‌های حریم خصوصی محسوب می‌شوند. لذا مطالعه دقیق این بخش از سیاست حریم خصوصی هر شبکه اجتماعی پیش از ورود به آن، اهمیت ویژه‌ای در حفظ حریم خصوص کاربر و رضایت آتی وی در هنگام فعالیت در شبکه اجتماعی دارد.

5. نحوه اطلاع‌رسانی و تماس با متولی

مطالعه سیاست‌های حریم خصوصی

در نهایت، سیاست حریم خصوصی باید اعلام کند که کاربران چگونه از تغییرات در سیاست‌ها و نحوه ارائه خدمات شبکه اجتماعی آگاه می‌شوند. با توجه به اتفاقات مختلفی نظیر ظهور فناوری‌های جدید، فرصت‌های تازه برای ارائه خدمات نوین به کاربران و پویایی قوانین حقوقی، تغییر در یک شبکه اجتماعی اجتناب‌ناپذیر است؛ با این وجود باید این تغییر به صورت مناسبی به اطلاع کاربران رسیده و اطلاع‌رسانی در خصوص آن به صورت شفاف و مؤثر انجام شود. به‌طور ویژه، یک سیاست حریم خصوصی قوی و ایده‌آل، این امکان را برای کاربران فراهم می‌کند تا نسخه‌های قبلی را در کنار نسخه فعلی مشاهده کرده و به این ترتیب، تفاوت‌های نسخه فعلی با نسخه‌های قبلی را به شکل واضح دریابند.

علاوه بر آن، در سیاست حریم خصوصی باید این امکان در نظر گرفته شده و به اطلاع خواننده برسد که در مواقع خاص و اتفاقات ویژه‌ای که ممکن است رخ دهد، کاربران درخواست‌های خود را به چه صورتی به شبکه اجتماعی اطلاع دهند. نحوه تماس با متولی شبکه اجتماعی از این جهت در مقوله حریم خصوصی اهمیت می‌یابد که ممکن است کاربران متوجه نقض حریم خصوصی خود توسط دیگران شده و درخواست رسیدگی داشته باشند یا آن‌که مواردی از سوءرفتار امنیتی (نظیر انتشار بدافزارها، ارسال هرزنامه‌ها و حملات صیادی) را توسط برخی کاربران و افزونه‌های شخص سوم مشاهده نموده و اقدام به گزارش آن‌ها نمایند. سیاست حریم خصوصی یک شبکه اجتماعی باید به صورت واضح و صریح به این‌گونه موارد پرداخته و سازوکار رسیدگی به آن‌ها را مشخص کرده باشد.

در ادامه، سه نمونه از سیاست‌های حریم خصوصی را مشاهده می‌کنید. نمونه اول متعلق به یک فروشگاه اینترنتی معتبر داخلی است. نمونه‌های دوم و سوم، به ترتیب سرفصل‌های سیاست حریم خصوصی شبکه‌های اجتماعی اینستاگرام و تلگرام هستند. مشاهده می‌شود که سرفصل‌های موجود در سیاست‌های نمونه حریم خصوصی، منطبق بر سرفصل‌های ذکرشده در این آگاهی‌رسان هستند و حتی در برخی موارد، موضوعات بیشتر و گسترده‌تری را نیز پوشش داده‌اند.

مطالعه سیاست‌های حریم خصوصی

مطالعه سیاست‌های حریم خصوصی

مطالعه سیاست‌های حریم خصوصی